Sanatsal

Delacroix

Eğitim hayatım boyunca  girdiğim bütün sınavlardan cok farklı bir sınava girdim geçen sene. Konuları genel itibariyle son güne bıraktığım için (alışkanlıklar kolay kolay terkedilmiyor) uykusuz geçen bir gecenin ardından saat 8:00’de başlayacak sınav için üniversitenin yolunu tuttum. Arabadan inip fakülte binasına kadar yürüdüğüm yaklaşık beş dakikalık mesafede hala ‘okullu’ olmanın doğru bir karar olup olmadığını her seferinde düşündüğüm gibi o gün de düşündüm. Ama sınavdan çıkıp henüz toplanmamış yatağıma döndüğümde, ya da köşedeki bir kafede oturup sütlü kahvemi içip bir şeyler okurken vs. hissiyatım ‘okullu’ olmanın lehine değişiveriyor hemen.

Ders sanat tarihi. Çok sevdiğim ama yetersiz Fransızcamdan dolayı konulara fazladan kendi sanat görüşümü (!) eklediğim bir ders. Gerçi ders notlarını detaylarıyla Fransız arkadaşlardan almıstım ama yine de neoklasik, realist veya empresyonist bir tuvalin sanatsal kritiğini yapmak kolay olmasa gerek (ben hep bu mazeretin arkasına sığınıyorum).

Sınava girmeden önce panoya asılan tablodan sınav salonumu ve sıra numarama bakıyorum her seferinde. Başkasının yerine oturursanız sınav kağıdınızın geçerli olmayacağı ilginç bir sistem mevcut burada. Her sınav ÖSS tadında anlayacağınız. Salon 7, numara 45 diye bir kaç kez mırıldandıktan sonra sınıftaki yerimi buldum ve sınavı beklemeye koyuldum. Sınavda tükenmez ya da dolma kalem zorunluluğu olduğu için cevap ve soru kağıdından başka bir de karalama kağıdı dağıtılıyor. Yalniz bu kez beklediğim soru kağıdı bir türlü gelmedi. Onun yerine elime hayatımda ilk kez gördüğüm bir tablonun renkli fotokopisini tutuşturdular. Etrafta soru yoktur, sadece bir resim, bir de ben. Bir müddet etrafa yabancı gözlerle bakındım (zaten yabancıyım, o bakış üstüme çok yakışmış olmalı). Aslında soru gayet açıktı: Resmi sanatsal özelliklerini dikkate alarak yorumlayacaktık. Süre üç saat. Kendimde bu kadar süre önümde bu resme tahammül edecek iradeyi göremedim. Bir saat kadar resmi inceler gibi yaptim. İnceleme neticelerini (!) de bir saat içinde kağıda aktardım ve saat 10:00’da salonu terk ettim. Elbette salondan çıkabilmek için benden önce birilerinin çıkmasını bekledim. ‘Bir kaç iyi adamın’ ardından ben de yatağıma geri dönme cesaretini buldum nihayet.

Döndüm ama resim gözlerimin önünden bir türlü gitmiyordu. Dile kolay, tam bir saat gözlerimi üzerinden ayırmadım. O sürede bir de Batı’nın sanat anlayışını bizimkisiyle kıyaslama imkanı buldum kendimce. Neydi o resim öyle: Arka planda bir savaş, hem de Türk askeri uniformaları içinde insanlar. Ön planda Yavuz’u anımsatan pala bıyık bir süvari. Arkasında atına bağlı üryan bir kadın. Yerde yaralı ama sevişen çıplak insanlar. Bir kadın, boylu boyunca uzanmış yatıyor, hemen atın tersinde, vücudu yine elbiseden mahrum resmedilmiş. Aman ya Rabbi, o da ne!!! Üzerinde bir bebek, annesinin göğüslerini arıyor, belli ki çok acıkmış, yoksa savaş yerinde olacak şey değil. Ve daha neler neler…

Tablo ünlü Fransız ressam Eugène Delacroix’ya aitmiş (Onca üryan kadın figüründen ressamın mutlaka bir Fransız olduğunu tahmin etmeliydim ya, neyse). Laf olsun diye söylemiyorum, gerçekten ünlü, hani şu Fransa Cumhuriyeti’nin sembolü olan ‘Müşfik kadın ve sefil halk’ (bu çeviri bana ait) ya da orjinal ismi La Liberté guidant le peuple (Halka yol gösteren özgürlük; bu çeviri de bana ait ama biraz metne bağlı kaldım sanki) tablosunun ressamı olan zat.

Gelelim bizim tabloya. Türk askerlerine dair sezgilerimde pek yanılmadığımı anladım. Le Massacre de Chios, Sakız Adası Katliamı: 1822’de Osmanlı ordusunun Sakız adasında yaptıgı katliamı (?) temsil ediyormuş… Buyrun bir de siz yorumlayın, ama sanatsal olsun!

(Fatih Yetim, Lyon)

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s