CEMAAT EYLEM YAPINCA (2)

ÇELİŞKİ Mİ, DEĞİŞİM Mİ?

Gülen Cemaati, şimdiye dek sokaklardan ve meydanlardan özel bir titizlikle uzak durdu. Siyasetin, muhalefetin ve tepkilerin eylemlerle de olacağı fikrine sıcak bakmadı. Bu tutumundan dolayı, bilhassa 28 Şubat sürecinde muhafazakâr- dindarların eylemlerine destek vermemesinden, üstelik dönemin otoriteleriyle mümkün olduğunca iyi ilişkiler geliştirmeye çalışmasından dolayı büyük eleştiriler aldı. O zamanlarda diğer dinî gruplarla, ama özellikle siyasal İslamcılarla arasında ortaya çıkan kopukluk ve gerginliğin izlerini bugün de hâlâ görmek mümkün.

Daha önce sokağa veya meydana çıkmak şeklinde gösterilen tepkilere mesafe koyup da şimdi, kendisine yakın olan polislere ve kendi medya organlarına yapılan muamelelere tepki olarak meydanlarda protesto gösterileri yapması, Cemaat’in içeriden ve dışarıdan sorgulanmasına neden oldu. Bugünlerde içeriden, yani Cemaat’in müntesipleri ve sevenlerinden bazı insanlar, mevcut hareket ve söylemlerin on yıllarca ısrarla ve titizlikle korunan eski tutuma ters olup olmadığını sorguluyorlar. Cemaatin ‘siyaset yapmak’ ile ilişkisinin geleceğini merak ediyorlar, kimileri geçmişteki tutumu eleştirerek bu yeni duruma sevinirken kimileri de endişelerini dillendiriyorlar.

BU EYLEM BİR “EYLEM” MİDİR?

Her ne kadar Çağlayan’da geniş çaplı ve uzun soluklu bir eylem yapmış olsalar da, geçmişte Cemaat içindeki söylemler ve konulmuş mesafelerden olsa gerek, görüştüğüm bazı eylemciler için “sokağa çıkmak” ve “eylem yapmak” ifadeleri rahatsız edici geliyordu. Örneğin otuz beş yaşındaki bir öğretmen eylemci, daha önce böyle eylemlerde bulunup bulunmadığını sorduğumda, “Bu bir eylem mi?! Özgürlüğü savunma eylemse… Burada biz özgürlüğü savunuyoruz. Hakaret etmiyoruz, küfür etmiyoruz” diyerek tepki gösterdi.

Cemaat kurumlarından birinde yöneticilik yapan bir eylemci de, sorularımın içinde ‘eylem’ sözcüğünün geçtiği her seferinde bu ifadenin kullanılmasından rahatsızlık duyuyordu. Kesin bir tanım yapamamakla birlikte, en azından “bir özgürlük ve itibar mücadelesi” olarak tanımlamayı önerdiği Çağlayan’daki protestoyu “klasik manada eylem ve gösteri kavramlarıyla örtüştüremediğini” söyledi.

KAVRAMIN İTİBARSIZLAŞMASI

Bunun nedenini sorduğumda verdiği cevaptan, eylem kavramıyla ilgili algısının, aslında şiddet, kargaşa ve anarşiyi içerdiği kolaylıkla anlaşılıyordu, ve ona göre şu nedenlerle Çağlayan’daki eylem, ‘eylem’ değildi: “Burada insanlar sessizce, disiplin içerisinde, dualar yaparak, çevreye fevkalade duyarlı… Basit bir örnek vereyim. Üç tane eylem yapan insan arasına girmekten endişe eden bir toplum var; korkar kaçarsınız, güvenlik endişesi taşırsınız. Şurada binler, onbinler günlerce geliyorlar, bulunuyorlar. Birbirlerine fevkalade saygılı bir şekilde, demokratik bir şekilde haklarını talep ediyorlar. Ellerinde Türk bayrakları, bayraklarını sallıyorlar, dualarını yapıyorlar.

Eylem’ sözcüğünün genel olarak muhafazakâr-dindarlarda ve özelde de Cemaat’teki olumsuz imajı konusunda Siyaset Bilimci Cengiz Çağla, bu antipatinin kökeninin 12 Eylül dönemiyle ilgili olduğunu söylüyor: “12 Eylül döneminde ‘anarşi ve terör’ ve yasal siyasal katılma (miting, yürüyüş vs.) birbiriyle özdeşleşti. O dönem yapılan TV programları böyle idi. Sokak eylemleri, isyan ve şiddete başvuru şeklinde algılandı ve algılattırıldı. Herhalde Cemaat de o tür bir düşünce içindeydi… Bu ABD kaynaklı bir istikrar anlayışı. Düzeni yeniden üreten muhafazakâr bir anlayış.

Buna ek olarak, muhafazakâr- dindarların genelde devletçi tutuma sahip olması, protesto eylemlerinin hep ‘sol’ ve seküler kesim ile birlikte anılır olması, bir de muhalif siyaset üretmenin önündeki en büyük engel olarak “fitne” kavramının ve yanlış yorumunun varlığı gibi faktörleri de ekleyebiliriz.

Gelecek hafta devam edeceğiz…

(Bu yazı 01.01.2015 tarihli Taraf Gazetesinde yayınlanmıştır.)

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s