CEMAAT EYLEM YAPINCA (4)

Gülen Cemaati’nin Çağlayan’da yaptığı eylemlerle ilgili yazı dizisinin bu son bölümünde değinmek istediğim konu ile bugünlerde dünyanın gündemindeki sorun bir yerde birleşiyor: İslam ve şiddet.

Eylemcilerle konuştuğumda, neden daha önce başka eylemlere katılmadıklarını sormuş ve bununla bağlantılı olarak, kendinden olmayanın mağduriyetine karşı bir duyarsızlık olarak algılandığı konusundaki fikirlerini istemiştim.

Geçen haftalardaki yazılarda altını çizdiğim gibi, Cemaat’in sözlüğünde ‘eylem’ kelimesi hep şiddet, kargaşa ve kaos ile bağlantılı. Bu yüzden başka eylemlere katılmamalarının gerekçesi olarak en çok ‘şiddet’ sorununa işaret ettiler:

Çatışma, kavga ortamı olmaması lazım. Biz her an tetikteyiz, bir şey çıkmasın, hiç kimsenin huzuru bozulmasın diye.” “Şiddet yanlısı eylemlere katılmam! Şiddetin olduğu yerde ben yokum yani. Çünkü onun bir ses duyurma aracı olduğunu düşünmüyorum.” “Diğer eylemlere taraftar olmadık; çünkü orada provokasyonlar ve aşırılıklar oluyor. Biz onları tasvip etmiyoruz. Orada ne hadise olacağını bilemeyiz. İtimat edemedik yani.

Eylem’ ve ‘sokağa çıkma’ kelimelerine verdikleri anlamlar tartışmalı olsa da, demokrasinin ve muhalefetin yöntem ve yolları konularında tecrübesiz ve bilgisiz olsalar da, bu cevaplarındaki en dikkat çekici unsur, İslami bir cemaatin şiddet konusundaki titizliği ve duyarlılığı idi.

Sözkonusu duyarlılıkta, başka bazı faktörlerin yanı sıra, Cemaat’in fikrî önderi olan Said Nursi’nin “müspet hareket” söylemi ve prensibinin çok önemli bir payı var. Nursi’ye göre bu, “asayişi muhafazayı netice veren” bir prensip…

Bununla birlikte, şiddet konusundaki duyarlılık, Gülen Cemaati’ne de has değil. Gezi Parkı protestoları sürecinde, Gezi eylemcileriyle görüştüğüm gibi, Gezi’ye katılmayan çok sayıda kişiyle de görüşmüştüm. Önemli bir kısmı, Gezi’nin çevre ve otoriterleşme gibi temel tepkilerine destek verdiği hâlde parka gitmeyen, çeşitli çevrelerden muhafazakâr- dindar insanlardı.

Oradaki ana fikre ve “ilk üç güne” destek verdikleri hâlde Gezi’ye neden katılmadıklarına dair soruma verilen cevap, Gezi’de şiddet ve çatışmanın olduğu ve bunu kesinlikle tasvip edemeyecekleri şeklindeydi. Onlara göre, protestolar sırasında polis ile çatışmanın bir faydası ve makul bir gerekçesi olamazdı.

Muhafazakâr- dindarlar arasında yaygın olan bu tavrı da gözönünde bulundurarak Çağlayan’daki eylemcilere, polisin haksız, kaba ve sert bir şekilde meydanı boşaltmaya çalışması durumunda nasıl tepki vereceklerini sordum. İstisnasız hepsi de, ne olursa olsun polisle çatışmayacaklarını ve meydanı ânında boşaltacaklarını söylediler.

Nitekim bir hafta civarında süren eylemler, Cemaat’in bir süre daha devam etme planı olduğu hâlde, 20 Aralık’tan sonra polisin meydan etrafına konuşlanıp eylem istememesi üzerine bir anda bitti…

Genel olarak, son yıllardaki sivil muhalefet sürecine baktığımızda, sadece bu eylemin değil, diğer hak arayışı ve eylem pratiklerinin de önemli bir işlevi, farklı kesimlerin birbirlerinin mağduriyetini anlamak ve duyarlılık göstermek anlamında bir ortaklaşmaya, demokrasi ve çoğulculuk bilincine hizmet etmesi olarak düşünülebilir.

Yalnızca kendinden olanın değil, her kesimin hak ve mağduriyetlerine karşı bir hassasiyet geliştirme konusunda en azından Cemaat açısından faydalı bir süreç yaşanmış görünüyor.

Bugün, söylediğim sebeplerden ötürü, eylem kelimesini dahi şiddetle ilişkilendiren ve çatışmadan her anlamda kaçınan Cemaat mensupları dahi sokağa çıkmış, hukuku savunarak hak arayışında ise; Türkiye halkının hak mücadelesi, demokrasi anlayışı ve muhalefet biçimleri konusunda az da olsa bir gelişme olduğunu söylememizin mümkün olacağını düşünüyorum.

(Bu yazı 15.01.2015 tarihli Taraf Gazetesinde yayınlanmıştır.)

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s